We hebben het vaak over ‘missionair’ of ‘evangeliserend’. Maar vaak lijken dat etiketten zonder inhoud, net als dat de Kerk veel spreekt over ‘synodaal’. Woorden gaan ons niets zeggen als ze geen betekenis hebben of leuzen worden. Daarom: wat is missie? Wat is evangelisatie?
In onze Lambertusparochie willen we het onderstaande in praktijk brengen:
1) Identiteit
en doel. Missionair Kerk-zijn is geen systeem of methode, het is zijn wie
we zijn vanuit ons doopsel. Jezus zendt ons uit als leerlingen en apostelen. De
leerling ‘leert’ als ontvanger. De apostel (letterlijk: gezondene) ‘leert’ als verkondiger/gever.
In het centrum van alles staat de persoon van Jezus Christus, Hij is onze identiteit.
De Kerk is een levend Lichaam van Iemand, waarbij niets bestaat zonder Christus
het Hoofd. Het doel van Kerk-zijn is dan ook: opdat Jezus leeft in alle
gedoopten, door de kracht van Gods eigen Geest die ons is geschonken. Een
levend organisme, in plaats van een dode traditie of instituut.
2) Gebed.
Als Jezus leeft in mensen, is dat de vrucht van het werk van de heilige
Geest. Dat is succesvol als de missionaire geest geworteld is in gebed. Door
gebed wordt de persoon van Jezus een levende bron. Gebedsactiviteiten, eucharistie
en aanbidding zijn de kurk waarop evangelisatie drijft. Het is uiteindelijk Gods
kracht die wonderen doet en harten van mensen omvormt. De parochie opent zich
voor dat werk van God in gebed, voor wat Hij wil.
3) Expliciet.
Sommige mensen zeggen dat christen-zijn betekent dat je in het alledaagse
leven het Rijk Gods zichtbaar maakt. Dat klopt. Maar dit kunnen we nooit leren
en verkondigen zonder expliciet Jezus als de Christus te benoemen. Impliciet christendom
is niet missionair, al lijkt de liefde wat mensen aantrekt. Maar ook mensen die
niet met Jezus bezig zijn, beminnen hun medemens. Wie evangeliseert/missionair
is, doet dat vanuit Christus (als leerling) en brengt Hem uitdrukkelijk ter
sprake als de bron van de liefde (als apostel).
4) Liefde.
Missionair zijn is gericht op mensen die Jezus nog niet (of weinig) kennen.
Catechese is kennis over Jezus overbrengen, evangelisatie is ervaring met Jezus
van hart tot hart brengen. Catechese en evangelisatie zijn beide nodig. Het
eerste is om de schapen te voeden, het tweede is om vissers van mensen te zijn –
beelden die Jezus gebruikt voor wat zijn apostelen doen. Ze vullen elkaar aan,
zoals hoofd en hart elkaar aanvullen. Kennis zonder liefde of ervaring, zal
niemand naar Jezus brengen. Evangelisatie wil het hart van mensen raken, zodat
ze het Hoofd gaan beminnen en Hem dan willen kennen.
5) Wie
verlangen. De doelgroep van de missionaire parochie is: degenen die Jezus nog
niet of nauwelijks kennen. Het gaat alleen werken bij mensen die diep van
binnen wél een verlangen hebben naar God, hoe primair ook. Aan de ene kant zijn
dat de zoekers van onze tijd die nog geen ervaring hebben met Jezus of de Kerk.
Aan de andere kant zijn het soms gedoopten die misschien zelfs naar de kerk
gaan, maar aan de buitenkant zijn gebleven. Wel lid zijn, maar niet deelnemen
met hun hart. Ook veel gedoopten staan eigenlijk op de drempel en zijn daar blijven
staan. Ze zijn schapen van Jezus’ kudde, maar zijn meer vissen die zwemmen zonder
vaste grond onder de voeten. Zij worden in de missionaire parochie als het ware
na-geëvangeliseerd. Als ze maar naar Hem verlangen.
6) Ontmoeting.
De methode om te evangeliseren is in de eerste plaats: ontmoeting. Daarom
vragen we van iedereen dat ze meedoen met de gemeenschap van Jezus, de Kerk.
Dat is niet te hoog gegrepen, want wie in onze tijd in zijn eentje of online
zoekt, zal niet vinden. Wel kunnen contacten in eerste instantie via mail of sociale
media tot stand komen. Veel zoekende mensen vinden de eerste honger naar God
wel online of vanuit een gevoel van eenzaamheid of gemis aan een identiteit. De
missionaire Kerk is dan ook een verwelkomende gemeenschap die een thuis wil
bieden aan ontheemden. Van virtueel naar reëel. De realiteit van de gemeenschap
is de zondagse eucharistie, ook al lijkt dat voor mensen die nieuw zijn in de Kerk
soms iets wat ze nog niet begrijpen. Van de gelovigen die Jezus in hun hart
hebben gesloten, mag verwacht worden dat ze in hun ontmoetingen uitnodigend
zijn. En mensen zijn die leven vanuit vreugde en barmhartigheid, zelf open van
hart zijn zonder oordeel. Met zulke gelovigen die met nieuwe mensen op weg
gaan, kan ook de eucharistie een rijke betekenis krijgen die het hart raakt.
7) Groei.
Als zoekende mensen hun keuze
maken en binnen willen komen in de parochiegemeenschap, of toetreden, moet de gemeenschap
hen blijvend wat te bieden hebben. Het is de taak van alle gelovigen die leven
vanuit ervaring met Jezus, om elkaars herder te zijn. Dat gebeurt door
vriendschap en contacten (welkome gemeenschap) maar ook door samen bidden en
verdere kennis en ervaring opdoen. Naast de gemeenschap die op zondag eucharistie
viert, zijn ook kleinere netwerken nodig. Zeker in onze grote parochies en onherbergzame
steden, hebben we ook kleine (huis-)kringen nodig. Het is een missie van de (al)
volwassen schapen om de jonge lammeren onder hun hoede te nemen en dat niet
alleen aan de herders en hun herdershonden over te laten.
8) Kiezen
als organisatie. Het vraagt van de parochie-leiding (pastoraal team en
bestuur) dat ze niet blijft hangen in behoud van het bestaande (gebouwen en
activiteiten die zichzelf kunnen bedruipen) maar prioriteit geeft aan de toekomst.
Evangelisatie is top prioriteit omwille van nieuwe generaties gelovigen. We
maken mensen en middelen vrij, durven veranderen en taken delegeren, zodat het
managen van het bestaande niet meer tijd kost dan nodig, en we handen vrij
hebben om de nieuwe Kerk te laten groeien. Daarom bouwen we een service-team
voor alles wat moet gebeuren, en een pastoraal/missionair team voor wat we
willen. Dat vraagt om anders te denken en ook te leven met onzekerheid. Want je
weet wat je hebt (en wat soms krimpt) maar niet wat je krijgt (wat de Geest in
petto heeft). Een missionaire parochie investeert, maar laat zich ook
verrassen.
Missie is geen beleidsplan wat zich vastlegt. Het is een synodaal proces, waarbij we met Christus op weg gaan en samen zoeken met Gods Geest waar onze hoop en toekomst is. Het parochieleven vernieuwt zich. Er verdwijnen oude structuren, maar dat is niet erg als we maar open staan voor het nieuwe dat al ontstaat. De oude stam loopt opnieuw uit.
Naar aanleiding van de conferenties ‘Missionaire Parochie’.
16 maart 2026
